doganiająca rewolucja

IO
DOGANIAJĄCA REWOLUCJA

esej wizualny / film „W miasto” Anny Janczyszyn / mural Martina Lukáče

Żeby opisać rzeczywistość lat 90tych w krajach Byłego Bloku Wschodniego Jurgen Habermas stworzył pojęcie doganiającej rewolucji. Same terminy: “rewolucja”, “aksamitna rewolucja” bądź popularna w Polsce “transformacja” są dyskusyjne. Zarazem oddają odmienność sposobów w jaki poszczególne kraje lustrowały komunistyczną przeszłość, szukając drogi poza żelazną kurtynę. Specyfika doganiania objawia się brakiem konkretnych postulatów i jasnych wizji przekształceń zastanej rzeczywistości, jakie znamy z doniosłych projektów rewolucyjnych: Rewolucji Październikowej czy Rewolucji Francuskiej. Zamiast tworzyć wyobrażenia lepszej, choćby utopijnej, przyszłości chodziło o to, żeby zrównać się z bogatym Zachodem, dobić do kolorowego dobrobytu i wyidealizowanej demokracji. Upragniony Zachód „spłynął” więc na zaniedbany Wschód dobrodziejstwem kaset VHS, podrabianych butów, bazarowych leżaków i biznesmenów w dziurawych skarpetkach. Egzotyczny miks lat 90tych. Post-komunistyczna szarzyzna barwiona wolą nowych demokracji w seledyn i fiolet. Jak zgrabnie ujmuje to chorwacki socjolog Boris Buden: “nędza doganiania”.

Wystawa to przede wszystkim zbudowany na podstawie książek i materiałów esej wizualny oddający specyfikę ostatniej dekady minionego stulecia. Uzupełniają ją dwie prace nawiązujące do lat 90tych – „oswobodzonej” po Okrągłym Stole Polski i podzielonej niesławnie Czechosłowacji. Ekspozycja to również wynik warsztatów kuratorskich które miały miejsce 23/24go listopada w Artetece Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej. Wzięli w niej udział Hubert Gromny, Sonia Kądziołka, Magda Klimkowicz, Karina Kottováx, Wiktoria Kozioł , Mateusz Okoński, Pavel Sterec, Zuzana Jakalova i inni. Bardzo wszystkim dziękuję.

opracowanie: Piotr Sikora

wsparcie: Magda Klimkowicz

Wystawa realizowana w ramach Stypendium z Budżetu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

 zdjęcia: Stan Barański